Orta Asya’da Sürdürülebilir Tarım ve Su Yönetimi: Özbekistan ve Kazakistan’dan Ortak Sulama Hamlesi
Aral Gölü havzası ve Sirderya nehri boyunca artan su tasarrufu ihtiyacı karşısında, Taşkent ve Astana yönetimleri tarımsal üretimde dijital sensörlü damla sulama teknolojilerini yaygınlaştırmak üzere teknik eşgüdüm yürütüyor.
TAŞKENT / ASTANA — Orta Asya genelinde iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerini azaltmak ve su kaynaklarını verimli kullanmak amacıyla Özbekistan ve Kazakistan tarım ve su kaynakları bakanlıkları koordinasyonunda modern sulama hamlesi yürütülüyor. Pamuk, tahıl ve meyve bahçelerinde geleneksel vahşi sulama yöntemleri yerini modern teknolojilere bırakıyor.
Havza Çapında Su Tasarrufu ve Dijital İzleme
Aral Gölü havzasındaki iki ana arter olan Amuderya ve Sirderya nehirlerinin debi dengesini korumak amacıyla iki ülke hükümeti, ortak su ölçüm istasyonları kurarak sınıraşan suların adil ve şeffaf paylaşımını dijitalleştirdi.
Özbekistan Tarım Bakanlığı verilerine göre son üç yılda 1 milyon hektardan fazla tarım arazisi damla sulama ve yağmurlama sistemlerine kavuşturulurken, su kullanımında yüzde 30’u aşan tasarruf sağlandı.
Bölgesel Tarım Reformunun Stratejik Ayakları
- Devlet Destekli Damla Sulama Teşvikleri: Modern sulama teçhizatı kuran çiftçilere faiz sübvansiyonlu kredi ve vergi muafiyeti tanınarak teknolojinin tabana yayılması hızlandırılıyor.
- Tuzlanmaya Karşı Drenaj ve Toprak Islahı: Aşırı sulama kaynaklı toprak tuzlanmasını önlemek amacıyla Kazakistan’ın güney bölgelerinde ve Özbekistan’ın Fergana vadisinde biyolojik drenaj kanalları yenileniyor.
- Ortak Agro-Teknoloji ve Tohumculuk Çalışmaları: Taşkent ve Astana merkezli enstitüler, kuraklığa ve yüksek ısıya dayanıklı yerel buğday ve pamuk çeşitleri geliştirmek için ortak genetik araştırmalar yürütüyor.
“Su kaynaklarının korunması Orta Asya’da yalnızca bir çevre meselesi değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve sosyal istikrarın temel şartıdır,” tespiti bölgesel su forumlarında altı çizilen öncelikler arasında yer alıyor.
Bölgesel iş birliğinin güçlenmesi, Orta Asya tarımının iklim krizine karşı daha dirençli ve verimli bir yapıya kavuşmasını sağlıyor.
Bu rapor, Özbekistan ve Kazakistan Tarım Bakanlıkları bültenleri ile kamuya açık bölgesel çevre raporları derlenerek Kim Gazetesi Haber Merkezi tarafından yayına sunulmuştur.
